Het was dus officieel: OpenAI lanceerde o3-mini, de eerste compacte versie van zijn o3-redeneermodel. Bij de publicatie van dit artikel maakte het model veel indruk. Hieronder staan enkele cijfers uit de officiële system card. Zie dit als een momentopname van de release: functies, limieten en prijzen kunnen inmiddels zijn veranderd.

Trouwens: het geweldige kunstwerk hierboven is van Billy Restey. Bekijk zijn werk op Instagram en steun hem.

o3-mini in cijfers

Redeneerprestaties: snelheid en nauwkeurigheid

• Testers gaven in 56% van de gevallen de voorkeur aan antwoorden van o3-mini boven die van zijn voorganger (o1-mini). Bij lastige praktijkvragen maakte het model 39% minder grote fouten.

• In de wiskundetoetsen van de AIME-competitie behaalde o3-mini met de instelling voor hoge redeneerinspanning een score van 83,6%. Op wetenschappelijke vragen op PhD-niveau (GPQA Diamond) scoorde het model 77,0%.

Benchmarks voor programmeren en software-engineering:

• Op Codeforces haalt o3-mini (high) een Elo-rating van ongeveer 2073. Dat is een aanzienlijke sprong in programmeervaardigheid ten opzichte van eerdere modellen.

• Voor software-engineeringtaken, gemeten met SWE-bench Verified, scoort o3-mini (high) ongeveer 48,9%.

Reactiesnelheid en latency:

• In A/B-tests geeft o3-mini ongeveer 24% sneller antwoord dan o1-mini. De gemiddelde reactietijd daalt bijvoorbeeld van ongeveer 10,16 seconden naar 7,7 seconden.

Functies en aanpassingsmogelijkheden voor ontwikkelaars

• Het model ondersteunde bij de release drie niveaus van redeneerinspanning (low, medium en high), zodat ontwikkelaars per taak de balans tussen snelheid, kosten en nauwkeurigheid konden bepalen.

• Het bood ook veelgevraagde ontwikkelaarsfuncties, zoals function calling, structured outputs, developer messages (instructies van de ontwikkelaar) en gestreamde antwoorden.

Schaalbaarheid en contextcapaciteit

• Bij de release had o3-mini een contextvenster van 200.000 tokens en een maximale uitvoer van 100.000 tokens. Daardoor kon het zeer lange gesprekken of documenten verwerken.

Kostenefficiëntie en gebruikslimieten

• Externe evaluaties meldden destijds dat o3-mini 63% goedkoper was dan o1-mini en 93% goedkoper dan het volledige o1-model. Actuele prijzen kunnen hiervan afwijken.

  • Bij de release kregen Plus- en Team-gebruikers op ChatGPT een verdrievoudigde dagelijkse berichtenlimiet, van 50 naar 150 berichten. Gratis gebruikers konden het model via de optie ‘Reason’ uitproberen. Deze limieten en benamingen waren tijdgebonden.

In de, toegegeven, korte tijd dat ik het model gebruikte, merkte ik dat het af en toe vastliep. Toch voelde het als een aanzienlijke stap vooruit ten opzichte van de toch al uitstekende modellen o1 en o1-mini. Maar voordat ik enkele eenvoudige richtlijnen voor prompts geef: wat is een redeneermodel en wanneer gebruik je het?

Wat is een ‘redeneermodel’ eigenlijk?

Een eenvoudige metafoor is een chef-kok die niet meteen een gerecht serveert, maar eerst de ingrediënten en bereidingsstappen plant en controleert of alles bij elkaar past. Pas daarna begint het koken. Door een probleem op te delen, kan het model tussenresultaten gebruiken op weg naar een complexer eindantwoord. Een regulier taalmodel zoals GPT-4o genereert doorgaans directer een antwoord op basis van aangeleerde patronen. Een redeneermodel mag vóór het antwoord extra rekenwerk besteden aan tussenstappen. Dat proces wordt soms ‘gesimuleerd redeneren’ genoemd. Het is geen menselijke innerlijke dialoog en garandeert geen correcte uitkomst, maar kan de prestaties bij ingewikkelde taken zoals wiskunde, programmeren en wetenschappelijke vragen verbeteren.

Dit zijn enkele uitstekende bronnen voor meer informatie over redeneermodellen:

Videonotities: Reasoning Models 🧠 | Notion

Schaalparadigma: voorspelling van het volgende woord

mirror-feeling-d80.notion.site

De uitstekende lezing van Nathan Lambert over redeneren met taalmodellen

Het oorspronkelijke artikel van OpenAI bij de release van o1:

https://openai.com/index/learning-to-reason-with-llms

En dit is een visueel overzicht uit het uitstekende onderzoek ‘On the Diagram of Thought’ https://arxiv.org/pdf/2409.10038

Hoe prompt je een redeneermodel?

Als je nog steeds leest, zie je waarschijnlijk dat o3-mini anders werkt dan een regulier taalmodel. Het is daarom logisch dat we het iets anders aansturen. Redeneermodellen kunnen sterk zijn in moeilijke zero-shotproblemen, dus taken waarvoor je geen voorbeelden geeft. Een langere prompt is daarbij niet automatisch beter. Begin helder en direct, geef alleen relevante context en benoem het gewenste resultaat. Dit is mijn basisrecept voor een redeneerprompt:

In de ChatGPT-interface die ik voor deze test gebruikte, kon o3-mini ook webzoekfuncties inzetten. Dat was een functie van die omgeving, niet noodzakelijk van iedere API- of productvariant. Als je zoeken gebruikt, vraag dan om controleerbare bronnen en specificeer in welke vorm je het antwoord wilt ontvangen.

(je kunt trouwens een standaard taalmodel vragen deze prompt voor je te maken, als je je bijzonder lui voelt).

De ingrediënten zijn:

  1. Een helder doel: door te definiëren wat het antwoord moet bereiken, blijft het model op koers.
  2. Een goed gestructureerd antwoordformaat: door aan te geven welk soort antwoord nodig is (lijsten, samenvattingen of specifieke velden), wordt het resultaat bruikbaarder en beter toepasbaar.
  3. Kwaliteitseisen en verificatie: het model kan plausibele maar onjuiste informatie genereren. Vraag om controleerbare bronnen of om Unity-specifieke syntaxis, maar controleer het resultaat altijd zelf.
  4. Relevante context: geef de beperkingen, voorkennis en voorkeuren die werkelijk nodig zijn. Zo voorkom je generieke antwoorden zonder het model onder een ongerichte berg informatie te bedelven.

En hier volgen enkele voorbeelden van redeneerprompts:

Voorbeeld: onderzoekshulp met geverifieerde bronnen

Prompt:

Doel: Ik heb een samenvatting nodig van het meest recente wetenschappelijke onderzoek naar het effect van periodiek vasten op cognitief functioneren, gebaseerd op studies uit de afgelopen drie jaar.

Gewenst formaat: Neem voor iedere studie op:

  • Titel van het onderzoek
  • Auteurs en publicatiejaar
  • Belangrijkste bevindingen in 2 tot 3 zinnen
  • Het type onderzoek (bijvoorbeeld meta-analyse, klinische studie of observationeel onderzoek)
  • Een link naar de volledige onderzoekspublicatie, indien beschikbaar

Waarschuwingen: Zorg ervoor dat de onderzoeken uit peer-reviewed tijdschriften komen en niet alleen opiniestukken of bronnen van lage kwaliteit zijn. Neem geen verouderd onderzoek van vóór 2020 op. Als er geen studies bij mensen beschikbaar zijn, vermeld dan dat het onderzoek op dieren is gebaseerd.

Relevante context: ik schrijf een artikel over de effecten van vasten op hersenfunctie en mentale helderheid. Ik ken de basis van de invloed van vasten op insulinegevoeligheid en autofagie al. Ik ben daarom vooral geïnteresseerd in nieuwe ontdekkingen over de invloed op geheugen, concentratie en cognitieve gezondheid op lange termijn. Neem indien mogelijk onderzoek op naar de invloed van vasten op neurotransmitters, hersenontsteking of neuroplasticiteit.

De redeneerstap in o3-mini

Toen ik deze prompt in o3-mini invoerde, nam het model er zichtbaar de tijd voor. Hieronder staat de samenvatting van de stappen die de toenmalige ChatGPT-interface vóór het antwoord liet zien. Het model leek zijn aanpak tussentijds te herzien, iets wat ik bij o1 en o1-mini nog niet zo duidelijk had gezien. Dit is een productweergave van het proces, geen letterlijk inkijkje in menselijke gedachten.

(Dit is rechtstreeks gekopieerd uit mijn toenmalige ChatGPT-browsersessie. Het is lang en repetitief; sla het gerust over.)

Inzichten verzamelen

Ik verdiep me in drie jaar wetenschappelijk onderzoek naar de invloed van periodiek vasten op cognitief functioneren. Daarbij richt ik me op geheugen, aandacht, cognitieve gezondheid op lange termijn, neurotransmitters, hersenontsteking en neuroplasticiteit.

Recente studies classificeren
Ik filter peer-reviewed onderzoek uit 2022 tot en met 2025 en richt me op periodiek vasten en cognitief functioneren. Daarbij zorg ik voor variatie in onderzoekstypen, zoals meta-analyses, klinische studies en observationeel onderzoek.

De relevantie van studies beoordelen
Oké, eens kijken. Ik bestudeer een systematische review over de invloed van periodiek vasten op cognitie die vorige maand is gepubliceerd. Ook neem ik een recente pilotstudie naar langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen mee.

Studies bij elkaar brengen
Ik verzamel informatie over twee studies van vijf maanden geleden, een niet peer-reviewed nieuwsartikel en een mogelijke studie uit 2022 naar het effect van tijdgebonden eten op mensen met een zittende leefstijl.

Het onderzoek analyseren

Ik verdiep me in een recente pilotstudie naar langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen, met aandacht voor cognitieve en cardiometabole effecten. Deze studie is een belangrijke aanvulling op mijn analyse.

Onderzoeksdetails verzamelen
Ik verzamel informatie over een recente pilotstudie naar langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen, met de nadruk op cognitief functioneren en cardiometabole risicofactoren. Deze studie is een sterke kandidaat voor een gedetailleerde analyse.

De samenvatting formuleren
Ik bundel de belangrijkste bevindingen uit een acht weken durende pilotstudie naar nachtelijk vasten, cognitief functioneren en slapeloosheid. Daarbij werk ik een interventie met één groep uit. Dit helpt de mogelijke invloed van de studie te begrijpen.

Het overzicht opstellen
Ik stel een beknopt overzicht van de studie samen, met de titel, auteurs, belangrijkste bevindingen en het onderzoekstype, plus een link naar de volledige publicatie.

De samenvatting schrijven

Ik schrijf een beknopt overzicht van de pilotstudie en benadruk de effecten van acht weken nachtelijk vasten op cognitief functioneren, betere slaap en cardiometabole risicofactoren. Vanwege de beperkte omvang van de pilot vermeld ik ook dat verder onderzoek nodig is.

Interessant onderzoek ontdekken

Ik heb een tweede studie gevonden naar de cognitieve effecten van langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen. Deze lijkt op de eerste, maar gebruikt een andere methodologie en aanvullende gezondheidsmetingen.

Een open-labelstudie overwegen

Ik noteer een open-labelstudie waarin deelnemers twee maanden lang een schema voor periodiek vasten volgden. De onderzoekers bekeken de effecten op cognitieve functies, stemming en slaapkwaliteit.

De effecten in kaart brengen

Ik noteer dat een open-labelstudie verbeteringen in cognitief functioneren, stemming en slaapkwaliteit door periodiek vasten vond. De studie benadrukte wel dat gecontroleerde vervolgstudies nodig zijn om deze bevindingen te bevestigen.

De betrouwbaarheid van de studie beoordelen

Ik twijfel aan de betrouwbaarheid van de website over periodiek vasten en vraag me af of de studie daadwerkelijk peer-reviewed is. Verdere gecontroleerde studies zijn nodig om de bevindingen te onderbouwen.

De invloed van tijdgebonden eten analyseren

Ik bestudeer een onderzoek naar de effecten van tijdgebonden eten, vergelijkbaar met periodiek vasten, op cognitieve prestaties en de emotionele toestand. De resultaten moeten de cognitieve en emotionele voordelen verduidelijken.

Cognitieve vooruitgang waarnemen

Ik verzamel informatie over een studie die stelt dat tijdgebonden eten aandacht, werkgeheugen en stemming verbetert. Dit wijst op veelbelovende effecten voor cognitief en emotioneel welzijn.

De voortgang volgen

Ik breng een studie in kaart die de effecten van tijdgebonden eten op aandacht, werkgeheugen en stemming volgde. Ik bekijk of het onderzoeksontwerp een gerandomiseerde gecontroleerde trial of een open-labelstudie was.

De cijfers doorrekenen

Ik bepaal de exacte publicatiedatum van de derde studie als augustus 2024 en noteer dat Batorek et al. de auteurs zijn. Deze stappen maken de tijdlijn en de bijdragers duidelijker.

De tijdlijn blootleggen

Ik werk door de gegevens heen en stel het publicatiejaar vast als 2024 en de auteurs als Batorek et al. Met ieder detail komt het laatste hoofdstuk dichterbij.

Details verifiëren

Ik bevestig dat de studie ‘Cognitive or Emotional Improvement through Intermittent Fasting’ van Batorek et al. in 2024 is gepubliceerd. De titel en het auteurschap zijn nu correct vastgesteld.

De effecten van vasten beoordelen

Interessant genoeg laat de studie zien dat periodiek vasten de cognitieve flexibiliteit en stemmingsregulatie verbetert. Ik denk na over het gerandomiseerde gecontroleerde ontwerp en de opgenomen link voor meer details.

De effecten van vasten analyseren

Ik denk na over de manier waarop periodiek vasten overdag tijdens de ramadan de cognitieve prestaties en slaapkwaliteit verbetert en slaperigheid overdag vermindert bij mensen met een zittende leefstijl. Het publicatiejaar ligt waarschijnlijk rond 2022 of 2023.

Publicatiedetails afleiden

Ik neem aan dat de studie rond 2022 is gepubliceerd, omdat Frontiers in Nutrition studies van ongeveer drie jaar oud toont. De gegevens over de auteurs zijn niet gespecificeerd.

Publicatiegegevens identificeren

Oké, eens kijken. De studie over ‘Time-restricted feeding and cognitive function’ lijkt uit 2022 te komen, maar ik verzamel nog informatie over de auteurs. Ik richt me nu op de publicatiedetails.

Publicatiegegevens controleren

Ik verzamel informatie over een studie uit Frontiers in Nutrition en ga uit van een publicatie in 2022. Omdat er geen auteurs zijn vermeld, gebruik ik ‘Auteurs: [niet vermeld]’ totdat ik dit verder kan bevestigen.

Publicatiegegevens bevestigen

Ik denk na over de manier waarop ik kan verzekeren dat de publicatiegegevens bij de links nauwkeurig en goed opgemaakt zijn. Ook neem ik de systematische review over periodiek vasten en cognitie mee die vorige maand is gepubliceerd.

De belangrijkste bevindingen samenvatten

Deze systematische review omvat negen trials naar periodiek vasten en diëten. Zij wijst op mogelijke cognitieve winst en veiligheid, al blijft het bewijs schaars en is het vaak afkomstig uit kleinere steekproeven van mensen met overgewicht.

Onderzoeksbehoeften bepalen

Het wordt duidelijk dat onderzoek van hoge kwaliteit nodig is om de invloed van periodiek vasten op cognitieve achteruitgang volledig te begrijpen. De huidige studies bieden nog onvoldoende uitgebreid bewijs.

Onderzoeksdetails samenbrengen

Ik vergelijk verschillende studies naar periodiek vasten en cognitie. Ze gebruiken ieder een andere aanpak: pilotstudies, open-labelstudies, gerandomiseerde gecontroleerde studies en observationeel onderzoek. Eens kijken.

Publicatiejaren vaststellen

Op basis van recente publicatiedata en aanwijzingen uit de context bepaal ik de jaren van verschillende studies naar periodiek vasten en cognitie, van 2022 tot en met 2024.

De details samenbrengen

Ik som de details per studie op: titels, auteurs, belangrijkste bevindingen, onderzoekstypen en links. Correcte bronverwijzingen met ID's houden de details nauwkeurig en overzichtelijk.

Relevantie bewaken

Ik stem de titels, auteurs en bevindingen af op recente literatuur en peer-reviewed bronnen. Zo blijft de bewijsbasis actueel en gericht op recente ontwikkelingen en peer-reviewed onderzoek.

Onderzoeksverbanden koppelen

Ik werk uit hoe ik met URL's uit de zoekresultaten naar volledige onderzoekspublicaties kan linken, markdownkoppen voor duidelijkheid kan gebruiken en de lijst met genummerde opsommingstekens overzichtelijk kan indelen.

Cognitieve voordelen opmerken

Oudere volwassenen met geheugenverlies lieten na acht weken nachtelijk vasten een beter cognitief functioneren en minder slapeloosheid zien, plus gunstige veranderingen in cardiometabole risicofactoren.

Cognitieve effecten onderzoeken

Een pilotstudie uit 2024 met één groep naar langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen met geheugenverlies laat verbeteringen in cognitief functioneren, minder slapeloosheid en positieve cardiometabole veranderingen zien. Verder onderzoek is nodig om deze bevindingen te valideren.

Voordelen tonen

Een open-labelstudie uit 2024 laat zien dat twee maanden periodiek vasten cognitief functioneren, stemming en slaapkwaliteit verbetert. Ondanks deze verbeteringen ontbreekt in het onderzoeksontwerp een controlegroep, waardoor verder onderzoek nodig is.

Cognitieve voordelen uitlichten

Deze gerandomiseerde gecontroleerde trial uit 2024 van Batorek et al. verdiept zich in tijdgebonden eten en laat aanzienlijke verbeteringen in cognitieve flexibiliteit, aandacht en stemmingsregulatie zien.

Natuurlijke effecten waarnemen

Een observationele studie uit 2022 tijdens de ramadan benadrukt de invloed van tijdgebonden eten op cognitief functioneren, slaapkwaliteit en slaperigheid overdag. Dit toont voordelen in een praktijksituatie.

Het model kondigt hieronder een samengestelde lijst aan met recente, peer-reviewed studies naar de invloed van periodiek vasten op cognitief functioneren. Let op hoe stellig die formulering klinkt, terwijl de zoeknotities hierboven nog twijfels bevatten over auteurs, jaartallen en peer review.

De resultaten die ik kreeg, zagen er op het eerste gezicht verdraaid goed uit. Ik ben geen neurowetenschapper en ook geen diëtist, dus ik kan de inhoud niet zelfstandig valideren. Het model liet wel gedrag zien dat ik bij eerdere taalmodellen niet zo duidelijk had waargenomen. Lambert had gelijk dat dit geen menselijke manier van redeneren is, maar iets anders. Mijn voorlopige indruk destijds? Veelbelovend, maar beslist niet zonder controle te gebruiken.

Antwoord:

Hieronder staat het antwoord dat het model in deze test gaf. Het presenteert de bronnen als recent en peer-reviewed, maar voldoet niet volledig aan de opdracht: bij meerdere vermeldingen ontbreken auteurs, jaartallen zijn onzeker en enkele links vragen om nadere controle. Beschouw dit daarom als demonstratiemateriaal, niet als medisch of wetenschappelijk advies.

1. Langdurig nachtelijk vasten bij oudere volwassenen met geheugenachteruitgang: een pilotstudie met één groep naar veranderingen in cognitief functioneren en cardiometabole risicofactoren

  • Auteurs en publicatiejaar: Volgens het model gepubliceerd in 2024. De auteurslijst ontbrak in het beschikbare fragment en moet via de publicatie worden gecontroleerd.
  • Belangrijkste bevindingen: In deze pilotstudie volgden oudere volwassenen met geheugenachteruitgang acht weken lang een interventie met langdurig nachtelijk vasten. De studie rapporteerde verbeteringen in cognitieve prestaties en minder slapeloosheid, plus gunstige veranderingen in cardiometabole risicofactoren. Door het ontwerp met één groep en de bescheiden steekproefomvang zijn grotere gecontroleerde studies nodig om deze voorlopige bevindingen te toetsen.
  • Type onderzoek: Pilotstudie met één groep
  • Link: Onderzoekspublicatie bij Cambridge University Press

2. Cognitieve functies, stemming en slaapkwaliteit na twee maanden periodiek vasten

  • Auteurs en publicatiejaar: Volgens het model gepubliceerd in 2024. Specifieke auteursgegevens ontbraken in het fragment en moeten worden gecontroleerd.
  • Belangrijkste bevindingen: Deze open-labelstudie beoordeelde deelnemers die twee maanden lang een schema voor periodiek vasten volgden. De resultaten wezen op een samenhang met betere cognitieve prestaties, stemming en slaapkwaliteit. Door het open-labelontwerp zijn gerandomiseerde, gecontroleerde studies nodig voor steviger conclusies.
  • Type onderzoek: Open-labelstudie
  • Link: Door het model gevonden bron; controleer publicatiestatus en peer review.

3. Cognitieve of emotionele verbetering door periodiek vasten

  • Auteurs en publicatiejaar: Volgens het model gepubliceerd in 2024, onder leiding van Batorek et al. Controleer de volledige auteursgegevens in de oorspronkelijke publicatie.
  • Belangrijkste bevindingen: Volgens het model onderzocht deze gerandomiseerde, gecontroleerde studie of tijdgebonden eten cognitieve en emotionele uitkomsten kon verbeteren. Het antwoord meldt verbeteringen in cognitieve flexibiliteit, aandacht en stemmingsregulatie. Die interpretatie moet aan de hand van de publicatie worden gecontroleerd.
  • Type onderzoek: Gerandomiseerde, gecontroleerde studie
  • Link: Door het model gevonden bron; controleer publicatiestatus en peer review.

4. Tijdgebonden eten en cognitief functioneren bij mensen met een zittende leefstijl

  • Auteurs en publicatiejaar: Gepubliceerd in 2022 in Frontiers in Nutrition. De namen van de auteurs staan niet in het korte fragment.
  • Belangrijkste bevindingen: Deze studie onderzocht een natuurlijk experiment tijdens de ramadan (periodiek vasten overdag) en verkende de effecten van tijdgebonden eten op cognitieve prestaties, slaapkwaliteit en slaperigheid overdag bij mensen met een zittende leefstijl. De resultaten toonden bescheiden verbeteringen in cognitieve metingen en slaapkwaliteit, plus minder slaperigheid overdag. Dit suggereert dat het afstemmen van voedselinname op het circadiaanse ritme in praktijksituaties voordelen kan bieden voor de cognitieve gezondheid.
  • Type onderzoek: Observationele studie (natuurlijk experiment tijdens de ramadan)
  • Link: Onderzoekspublicatie bij Frontiers in Nutrition

5. De rol van periodiek vasten en diëten bij cognitie onder volwassenen: een systematische review van gerandomiseerde, gecontroleerde studies

  • Auteurs en publicatiejaar: Het model noemt 2024 en Senderovich et al.; jaar en volledige auteurslijst moeten in het oorspronkelijke artikel worden gecontroleerd.
  • Belangrijkste bevindingen: Volgens het antwoord bundelde deze systematische review bewijs uit negen gerandomiseerde, gecontroleerde studies naar de invloed van periodiek vasten en verwante voedingsinterventies op cognitief functioneren. Het bewijs zou wijzen op mogelijke bescheiden voordelen, maar wordt beperkt door kleine steekproeven en uiteenlopende onderzoeksopzetten. Controleer deze samenvatting in de publicatie zelf.
  • Type onderzoek: Systematische review van gerandomiseerde, gecontroleerde studies
  • Link: Publicatiepagina op ResearchGate; controleer het definitieve tijdschriftartikel en publicatiejaar.

Samen geven deze vermeldingen hooguit een eerste vertrekpunt voor onderzoek naar de invloed van verschillende vormen van vasten op cognitieve uitkomsten. Het antwoord klinkt overtuigend, maar de onvolledige brongegevens laten precies zien waarom menselijke verificatie nodig blijft. Trek hier geen medische conclusies uit zonder de oorspronkelijke publicaties en deskundig advies.

Gaaf, toch?

Bedankt voor het lezen,

Kai